24e Nederlandse Maltezer Bedevaart naar Lourdes
2003

Lourdes 2003, impressies van twee bedevaartgangers. 

Verslag wordt gedaan door de pelgrims:

• Emma Patijn (als junior)

• Casper Staal (als senior)

Lourdes
Door Emma Patijn

Terug in Nederland na 6 dagen Lourdes is er zo ontzettend veel om over na te denken. Zoveel ervaringen, indrukken en emoties en je hebt zo ontzettend veel geleerd.

Ondanks alle verhalen van mensen die al eerder meegingen is het toch moeilijk je voor te stellen waar je aan begint als je voor het eerst aankomt in Tilburg en nog wat onwennig kennismaakt met gasten en medepelgrims. Een kennismaking die zich uitstrekt tot de eindeloze treinreis richting Pyreneeën. Een hele uitdaging om zo je reis te beginnen, schommelend met rolstoelen richting wc’s! Toch ook heel gezellig, mede dankzij kaas en wijn!

Dan toch eindelijk op zaterdagochtend vroeg de aankomst in Lourdes, nog steeds niet wetend wat je te wachten staat! Je eigen (studenten-)leven lijkt opeens niet meer te bestaan, wanneer je wordt opgenomen in een wereld van missen, voitures, baden, accueil, equipes, flikkermadonna’s, Tena-Lady’s, kaarsen en Ave Maria’s.

Lourdes overkomt je, je geeft je over aan alles wat hier gebeurt en voelt meteen de energie van al die duizenden mensen die vol hoop naar deze plek trekken op zoek naar troost, inspiratie en misschien wel genezing. Voor mij, met een niet-katholieke achtergrond, een soms vreemde maar indrukwekkende ervaring. Vanaf het eerste moment voel je je één met Lourdes en met de andere aanwezige (Maltezer) pelgrims die zich van over de hele wereld hier verzamelen. Alleen al het feit dat velen hier in hetzelfde uniform rondlopen geeft je eens te meer het gevoel daadwerkelijk deel uit te maken van alles wat zich in Lourdes afspeelt en van de eeuwenoude Orde die hier zo’n belangrijke taak vervult.

Wat mij in het bijzonder is bijgebleven is de speciale band die je al zo snel opbouwt met alle aanwezigen. Het is alsof je een fase overslaat in het kennismaken omdat je meteen op een heel intensieve en persoonlijke manier met elkaar omgaat en elkaars ervaringen en emoties deelt. Je ziet mensen opbloeien in Lourdes en leert zo vreselijk veel van al deze gasten en pelgrims. (Vaak ook ’s avonds tijdens gesprekken, met een biertje!

Wat ook indruk maakt zijn de soms ontzettend tragische verhalen die je van een aantal mensen te horen krijgt, het baden en het gevoel dat dit achterlaat bij de betrokkenen en het massale van de organisatie in Lourdes, zoals een mis met 25.000 aanwezigen en een lichtprocessie met duizenden kaarsen. Het Ave Maria zingen van een geestelijk gehandicapt meisje in de Grot, Terwijl de kerkklokken haar op het hele uur antwoordden, maar ook het commerciële, al die winkels waar de meest afschuwelijke souvenirs (made in China!) ingeslagen worden, die toch trouw gezegend worden door monseigneur Bär, dit alles maakt deel uit van wat Lourdes deze paar dagen voor mij betekend heeft.

Er is nog zoveel meer dat niet te beschrijven valt. De reis naar Lourdes is voor mij persoonlijk een ontdekkingsreis geweest naar mijzelf, naar het (katholieke) geloof, naar de omgang met anderen, naar deze bijzondere stad en naar de troost en hoop die velen hier vinden.

Deze dagen hebben mij veel stof tot nadenken gegeven. Het is mooi dat het geloof, in welke vorm dan ook beleefd, zovelen een kader, inspiratie, moed en steun biedt in het leven.

Pelgrimage naar Lourdes
Door Casper Staal

Met bijna honderd verzamelden we ons in de abdij Koningshoeve om de bedevaart naar Lourdes te gaan maken. Ik ga voor het eerst mee. Alles is onwennig en tegelijk herkenbaar. Ik ervaar namelijk ook een sfeer die ik ken van jongeren die op zomerkamp gaan. Hier evenwel zitten de hoofdrolspelers in een rolstoel of ze lopen niet meer als kieviten.

Zes dagen later zijn we bij dezelfde trappisten terug. Weer hangt er een geheel eigen sfeer maar nu een totaal andere. Van voorzichtig aftasten van elkaar, behoedzaam of soms wat brutaal kennis maken is geen sprake meer. Nu gaat een grote familie uit elkaar in de hoop elkaar spoedig weer terug te zien, en sommigen zouden eigenlijk niet eens meer weg willen. “Laat ons hier drie tenten bouwen”zei Petrus.

In die vijf tussenliggende dagen is er heel veer gebeurd. Uitersten ontmoetten elkaar. Intimiteit en massaliteit wisselden elkaar op een wonderlijke wijze af. Het waren dagen waarin plaats was voor zeer uiteenlopende dingen. Ik zie voor me de intieme eucharistieviering in het accueil waarmee de bedevaart opende. Onder elkaar met zang en gebed, hoopvol en tegelijk wat sceptisch soms. De inleidingen die daaraan vooraf gingen waarbij de voorlichting over de baden iets spannends had.

Eenzelfde intimiteit had de slotviering op dinsdagmiddag. Weliswaar begon een hovenier met groot geraas het gras te maaien en drong een groep Zwitserse pelgrims zich steeds dichter op vanwege een boekingsfout van het bedevaartbureau. Maar er waren er onder ons die dat niet hebben gemerkt. Het sacrament van de zieken met de handoplegging en de zalving met de heilige olie waren indrukwekkende momenten die een stilte in het binnenste veroorzaakten. Het fiere Wilhelmus aan het einde van de eucharistieviering zette het rood-wit-blauw in de top. Daarnaast was er de massaliteit van de bedevaart. De Pius X kerk, die op een parkeergarage met eucharistieaccommodatie leek, werd als hij zich had gevuld met duizenden pelgrims, een feesttent van Onze Lieve Heer. Het gebouw is, zo hoorde ik, een omgekeerde ark van Noach. Zoals de ark kan deze kerk als het ware de gehele schepping bevatten. Grote wolken wierook uit brede schalen kringelden omhoog tijdens de sacramentsprocessie die we er zagen binnenkomen. De wierook, die stond voor alle gebeden die omhoog gezonden werden. Ineens bleek het Latijn, dat eigenlijk niemands spreektaal is, een verbindende schakel tussen de strofen van de liederen die in de diverse talen gezongen werden. De uitstelling van het sacrament was feestelijk.

Ook de pontificale eucharistieviering van de zondagmorgen droeg sterk dat karakter van allen samen. Vier groepen vertegenwoordigers van werelddelen legden hun symbolen op de trappen van het altaar. Er werd weer gezongen en hoewel de samenstelling van de duizendkoppige menigte geheel anders was, deed het me ook denken aan het paasfeest dat ik ruim vijfentwintig jaar geleden in drie circustenten in Taizé mocht vieren. In dat door jongeren massaal bezochte protestantse klooster in Bourgondië was ook zo’n grote menigte bijeen die verzameld was uit alle windstreken. En met het woordje “wind” ben ik dan bij de Heilige Geest die we over onszelf afbaden.

De Italiaanse preek waarvan ik nauwelijks een letter begreep, was een oefening van geduld. Terwijl ik op de stang van een van onze blauwe wagentjes zat, fladderden mijn gedachten de Pius X kerk uit. Ik voelde me een kip op haar stok en dacht aan de vogelpest in het vaderland, Ik weet alleen zeker dat de predikant het daarover niet had.

Het bezoek en het herhaalde bezoek aan de heiligdommen bracht me op plaatsen waarover ik vaak gelezen en gehoord had maar die ik nu zelf zag: de simpele grot waarin Maria aan Bernadette verscheen, de wat donkere crypte, de basiliek met zijn brede armen die mij aan de colonnade van de Sint Pieter in Rome deden denken, de Rozenkranskerk met zijn mozaïeken, de bronnen waar de ganse dag water werd getapt, de offerplaats voor de dikke, de dunne en de lange kaarsen, dat alles langs de snel stromende Gave. Indrukwekkend was de lichtprocessie die startte in de schemering. Ze eindigde in de donkerte van de avond maar het was een feest van licht. Al die kaarsjes die op de Esplanade de hoogt in gingen op het Ave, Ave, Ave Maria, alsof het een wave in een voetbalstadion was. Op zondagmiddag zagen we de sacramentsprocessie voorbij trekken.

Een aantal van ons maakte gebruik van de baden. Samen met een van onze gasten in een rolstoel ging ik er op maandagochtend heen. Al wachtend onder het afdak klonk uit een of andere luidspreker het evangelieverhaal van de genezing die Jezus verrichtte aan de rand van het bad van Metsaïda te Jeruzalem (Johannes 5: 1-8). Waarom zou ik ook niet een bad nemen? Zo gebeurde het. In onze onderbroeken zaten we tegenover elkaar, hij op een stoeltje met grote zeilen, ik op een gewoon geval. Nadat ik met hem gebeden had, torsten vijf sterke Fransen hem het water in. Terwijl hij weer gekleed werd, ging ik met een donkerblauwe lendendoek om, die als een smalle kokerrok zat, te water. Zonder gebruik van een handdoek, waardoor het wonderwater aan de huis bleef kleven, ging ik weer in de kleren. Het bad was zo snel gegaan dat pas bij het terugdraaien van de film alles tot me doordrong. Ik vond het een ervaring die ik niet had willen missen.

Het waren enerverende dagen die vol waren van nieuwe ervaringen, contacten en leuke gesprekken met de gasten en met mijn medepelgrims. Ik heb daarbij evenveel genoten van de spirituele spijs en drank als van de meer aardse genoegens van deze Lourdesreis. Ik teken voor een tweede keer.