Verslag vijfde Maltezer Retraite te Maarssen 2003
Door: Jean-Marie Bosch van Drakestein

Op vrijdagmiddag 13 juni kwamen wij bijeen in de Priorij Emmaüs te Maarssen van de Kanunnikessen van het Heilig Graf. Wij hadden Pater mr. drs. Jan van de Poll S.J., provincaal van de Jezuïten in Nederland, beried gevonden de overwegingen voor zijn rekening te nemen.

Bij het vooroverleg spraken wij al dat wij zouden zoeken naar een vorm van retraite die persoonlijke verdieping mogelijk maakt, Herkenning van onszelf, verdieping en groeien in de Heilsboodschap en de relatie met de Heer. Als uitgangspunt werd de zending gekozen. Gedurende de retraite werden een 5-tal overwegingen gegeven gevolgd door ongeveer een uur van persoonlijke contemplatie. Waar het gebed, eucharistieviering en maaltijd betrof werd het programma van het klooster gevolgd. Het ritme en de rust maakten een intensieve en vooral persoonlijke geloofsbeleving mogelijk. Indien u de aangegeven Bijbelteksten leest en overdenkt en de rode draad door de retraite volgt manifesteert zich het volgende beeld: Jesaia 6, 1-8 ‘Het roepingenvisioen van Jesaia’ begint met de overweldigende ontmoeting met de Heer. De Geest komt over Jesaia. ‘Hier ben ik, zend mij’ spreekt Jesaia, waaruit zijn volledige overgave aan de Heer spreekt: je laten zenden. Wat betekent zending? Het vraagt persoonlijke inzet, engagement, bewogenheid, maar ook overgave en respect om in de tegenwoordigheid van de Heer te komen. Zending accepteren is ook een prikkel tot initiatief, tot het ontplooien van activiteit, tot verkondiging. Zo ook in Matteüs 28, 5-8 waar de Engel tot de vrouwen spreekt en hen aanspoort tot actie en hen naar de leerlingen zendt met een boodschap.

Een van de problemen van deze tijd is dat het ‘respect’ uit onze cultuur lijkt te zijn verdwenen. Het respect voor elkaar, voor de wereld om ons heen, de Schepping, alsook het respect voor de Heer. Er is veel veranderd. Om het in een beeld te vatten: Terugziend in de geschiedenis lijkt de Kerk als een fenomenale tempel te verrijzen op de top van een berg, alles overziend en beheersend. Dan treedt er verval op, verwaarlozing, De Kerk verbrokkelt en de stukken rollen de helling af naar de vlakte alwaar zij in schijnbare wanorde neerkomen. Nu bevinden wij ons tussen herkenbare en onherkenbare brokken. Het is aan ons met die brokken aan de slag te gaan, ons te laten zenden en te laten inspireren door de Geest in de bemoedigende wetenschap dat Jezus is verrezen uit de dood en zei: “Ik ben met u alle dagen”(Matt.28, 19-20).

Joh. 3, 1-21 ‘Nicodemus’ en Joh. 4, 1-30 ‘Gesprek met de Samaritaanse’ geven en beeld van herkenbare personen. Zending is ook: de Heilsboodschap van Christus doorgeven en groeien naar verdieping en dat kan een strijd zijn. Nicodemus en de Samaritaanse zijn achterdochtig, zoeken, stellen vragen. De stap het utilitaire denken los te laten om tot verdieping te komen vraagt een bewuste inspanning.

Joh. 3, 22-30, waar Johannes aangeeft niet de Messias te zijn, maar een gezondene die zich verheugt in het horen van de stem van de Heer. Deze vriendschap is volkomen altruïstisch en stelt de Heer centraal. Het betreft een toegewijde liefde. Zo moeten ook wij ons laten zenden, ons zendingsbewustzijn ontwikkelen en dat van de Kerk. De kern van dat waar de Kerk voor staat is de heilszending de wereld in dragen. De Heer zelf geeft onvoorwaardelijke, zuivere liefde aan ieder van ons. Onszelf aan Hem toewijden bepaalt de zuiverheid van onze zending en onze overtuigingskracht. Het gaat ook om liefde tot het uiterste, agape.

Jezus is de Zoon van de Vader en in die hoedanigheid de gezondene van de Vader die zijn zending, de verkondiging van de Heilsboodschap doorgeeft aan zijn leerlingen. Joh. 4, 34 -39: ‘Daarop zei Jezus: Mijn spijs is de wil te doen van Hem die mij gezonden heeft en zijn werk te volbrengen.’ Daaropvolgend heeft Jezus het over de velden, de oogst en de maaiers waarmee Hij verwijst naar de continuïteit, de traditie. Er zijn er velen door u geweest en er zullen er velen na u komen. In die traditie staan wij ook, individueel maar ook als Maltezer Orde.

De zending van Jezus heeft diepe wortels in de schoot van de Heilige Drievuldigheid, de bron van alle leven en liefde. Thomas van Aquino zegt: ‘In God is de Vader die de Zoon verwekt en uit wie de Geest voortkomt’. De Zoon is het vlees geworden Woord. Joh. 13, 3: ‘In het bewustzijn dat de Vader Hem alles in handen had gegeven en dat Hij van God was uitgegaan en naar God teruggekeerde’. Het is een grote beweging van God die Zijn Zoon zendt, de Zoon die Zijn leerlingen zendt en met God spreekt en terugkeert en de Heilige Geest die de leerlingen en in die traditie ook ons, ‘begeestert’, inspireert.

Zending is rusten in de beweging van God. Het is een kwetsbaar proces waarin ook steeds gezocht wordt naar de betekenis en de verdieping in een steeds veranderende omgeving en tijd met steeds nieuwe uitdagingen en vraagstukken. Het werk van God doen is duidelijk anders dan het werk voor God doen. Het is het centraal stellen van God in het werk.

Joh. 20, 21: ‘Zoals de Vader Mij gezonden heeft zo zend Ik u’ en ook Joh. 15,9: ‘Zoals de Vader Mij liefheeft zo heb Ik u lief’. Met andere woorden: zending en liefde zijn inwisselbaar. De zending is de concrete gestalte van liefde, de liefde die van God stroomt als het levenbrengend water dat van de Bron tot ons komt door de rivierbedding die zending is. De zending is het kader. De liefde zonder zending lost op in het niets. Zending is een toewijding, het is ook een voortdurende uitdaging om de roep te volgen. Herijking is steeds noodzakelijk. Herijking door gebed, gesprekken met God, door verdieping in spiritualiteit.

Uiteraard was er, naast de geestelijke verrijking en herijking ook tijd voor ontspanning en gezelligheid. Organisatoren Maurice de van der Schueren, Steven van Weede van Dijkveld en ondergetekende, denken in deze opzet een evenwichtige vorm te henen gevonden en nodigen u allen hierbij uit voor de volgende Maltezer retraite welke, met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid, niet in juni maar reeds in februari of maar 2004 zal plaat hebben.

© Copyright Orde van Malta,  Associatie Nederland