Souvereine Militaire Hospitaal Orde van Malta

Spiritualiteit

Dienstbaarheid

Door Mgr. Dr. G.J.N. de Korte, Hoofderekapelaan Orde van Malta Associatie Nederland

Maltezerkruis te Valetta, Malta

Dit jaar 2006 zal ik als hulpbisschop van het aartsbisdom Utrecht weer een aantal mannen tot permanent diaken mogen wijden. Eeuwenlang kende de Romana alleen bisschoppen en priesters als ambtsdragers. Iedere priester werd diaken gewijd als opstap naar de priesterwijding. Maar de permanente diaken, zoals die in de vroege Kerk functioneerde, was uit het beeld verdwenen. Het Tweede Vaticaans Concilie (1962 – 1965) heeft het permanente diaconaat echter in ere hersteld. Wereldwijd zijn er inmiddels duizenden diakens gewijd en actief. De diaken heeft verschikkende taken. Hij mag verkondigen maar ook dopen en kerkelijk getuige zijn bij een huwelijkssluiting.

Toch zal daar, als het goed is, niet het zwaartepunt van zijn activiteiten liggen. De diaken is met name de vertegenwoordiger van armen en zwakkeren. Hij opereert op de grens van Kerk en samenleving. Binnen de geloofsgemeenschap houdt de diaken de andere gelovigen bij de diaconale les. Hij maakt mensen gevoelig voor hen diaconale opdracht en voor de noden van Kerk en samenleving. Een diaconale houding is immers niet alleen een roeping van gewijde diakens maar van alle gedoopten. Iedere christen is uitgenodigd om een leven van navolging te leiden. Zoals Christus gekomen is om te dienen en niet om gediend te worden, zo moeten ook volgelingen van Jezus dienstbaar in het leven staan. De dienende Christus heeft zichzelf uiteindelijk totaal weggeschonken. Hij heeft willen dienen tot op het kruis. Zelfgave en dienende liefde moeten daarom het leven van iedere christen bepalen. Juist de leden van de Orde van Malta zullen deze levenshouding steeds weer willen inoefenen.

Johannes doopt Jezus

Wie eerlijk is, weet echter dat de praktijk van het bestaan weerbarstig is. Werkelijk dienstbaar zijn zit ons niet in het bloed. Status, aanzien en eigenbelang zijn afgoden die in het leven van de christen steeds weer opduiken. Allemaal kennen wij de drang om onze mening door te zetten. Hoe vaak zoet onze haan geen koning kraaien? Het heersen gaat ons meestal gemakkelijker af dan het dienen. Helaas zijn er ook in onze parochies genoeg mensen met grote ego’s en korte lontjes. De gevolgen zijn vaak aanzienlijk. Irritaties groeien uit tot ruzies en partijschappen. Christenen die vol haat en nijd met elkaar omgaan verduisteren echter het gelaat van Christus volkomen. Nieuws over ruziemakende christenen vormt een ernstige belemmering om nieuwe mensen voor Christus te winnen. Het frustreert de missionaire opdracht van de Kerk tot in het hart.

De diaken kan ons allemaal bij de les houden. Dienstbaar aan mensen binnen en buiten de Kerk moet het parool vormen. Een en ander vraagt om voortdurende bekering. In het voetspoor van Johannes de Doper moet ikzelf kleiner worden en Christus groter (vgl. Johannes 3.30). Anders gezegd, nu met de woorden van Paulus: “niet ik leef maar Christus leeft in mij” (Galaten 2,20). Bidden wij om Gods Geest die ons ook in dit jaar des Heren 2006 tot werkelijk dienstbare mensen kan maken.