De macht van God

Door: Mgr.dr. G.J.N. de Korte

Hoofderekapelaan SMHOM

Maart 2005

De vrede van Kerstmis werd wreed verstoord door de verschrikkelijke zeebeving in Azië. Al snel werd duidelijk dat wij te maken hadden met een ramp van apocalyptische afmetingen. Meer dan 250.000 doden, miljoenen mensen dakloos en een schade van velde miljarden. Gelukkig kwam, na een langzame start, uit heel de wereld de hulpverlening op gang, In ons eigen land waren mensen vaak bereid om royaal te geven. Een mentaliteit van meeleven en edelmoedigheid maakte zich van ons land meester. Veel mensen, gelovig en ongelovig, stonden stil bij de vraag naar het waarom van deze ramp. Waarom werden sommigen gered en werden anderen door het kolkende water verzwolgen? Heel scherp kwam de vraag naar Gods voorzienig beleid op de agenda te staan. Heeft God deze ramp veroorzaakt of toegestaan? Of heeft God met de ramp niets te maken en was het een gril van “moeder aarde”?

Wanneer wij als christenen nadenken over het geheim van het kwaad is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen menselijk kwaad en het kwaad van de natuur. Mensen hebben de mogelijkheid om hun vrijheid te misbruiken en te zondigen. Niet de dienst aan God en de naaste maar het eigen ik staat dan centraal. Menselijk kwaad kan duizend gezichten hebben maar veroorzaakt altijd lijden. De zeebeving is het gevolg van een letterlijk, gebroken natuur. Door het schuiven van platen onder de oceaan kwam een geweldige energie vrij met de bekende vernietigende gevolgen. Overigens staan er tussen het menselijk en het natuurlijk kwaad geen waterdichte schotten. Wanneer er tijdig door meteorologen was gewaarschuwd, had een aantal mensen de watervloed kunnen ontvluchten. Gelovigen kunnen door deze immense ramp in hun geloof worden aangevochten. De beelden van kinderen zonder ouders en mensen met gestorven dierbaren in de armen raken ons tot in het diepst van onze ziel. Ik vermoed dat velen op de gehele wereld hebben gebeden: “Waarom, Heer, waarom?” Op die indringende vraag krijgen wij geen direct antwoord maar wij mogen, in het licht van de H. Schrift, wel zoeken naar een, begin van een, antwoord.

Christenen denken over het mysterie van het kwaad vanuit Gods openbaring in Jezus Christus. In Christus toont God zijn trouw aan deze gebroken wereld. In Jezus wil God alles met ons delen, ook onze angsten en onze ziekten, ook onze dood. Het kruis van Jezus is niet alleen teken van Gods liefde maar ook teken van Zijn solidariteit ten einde toe. In dit verband las ik recent een prachtig citaat van de Franse schrijver Paul Claudel: “God is het lijden niet komen afschaffen, Hij is het ook niet komen uitleggen, maar Hij is het in Jezus Christus wel komen vullen met zijn aanwezigheid”. Wij geloven dat de weg van het kruis de weg ten leven is geworden. De gekruisigde Jezus is onze levende Heer. Sommige theologen hebben, denkend vanuit kruis en opstanding, over Gods macht gesproken als “weerloze overmacht”. Op Goede Vrijdag lijken onze en dood oppermachtig maar op de Paasmorgen blijkt God overmachtig.

De zeebeving maakt ons stil. Velden kunnen zich, vermoed ik, herkennen in een indringende vraag die de katholieke denker Romano Guardini al jaren geleden stelde: “Waarom Heer die vreselijke omwegen naar het uiteindelijke heil?” De wegen van God zijn veelal onbegrijpelijk maar in Christus ontmoeten wij Hem als onze Bondgenoot. Ondertussen worden wij geroepen tot gebed en het verlenen van concrete hulp. Na de noodhulp is immer nog langdurig bijstand nodig bij de wederopbouw. Vertrouwend op de God van Israël die als “weerloze overmacht” trouw is aan zijn mensen, aan heel deze wereld.